Według buddystów istoty, które rozwinęły wysokie zdolności umysłu, nie przechodzą przez wszystkie stany umierania (bardo). Także jogini, którzy osiągnęli pewne zrozumienie, ale jeszcze nie są oświeceni, potrafią umrzeć bardzo beztrosko. Dla nich odejście nie jest żadnym wielkim wydarzeniem, gdyż są wolni od przywiązania, właściwego zwykłym istotom. Chętnie umierają samotnie i często nie ma w ogóle nikogo, kto by ich śmierć zauważył. Nie są otoczeni mnóstwem ludzi, którzy płaczą, próbują ich zatrzymać itd.

Zwykłe istoty i praktykujący, którzy jeszcze nie osiągnęli głębokich rezultatów, przechodzą przez typowy proces umierania. Nasza fizyczna egzystencja powstaje na bazie pięciu elementów: ziemi, wody, ognia, powietrza i przestrzeni. Tych pięć elementów tworzy naszą materialną formę w czasie życia. W czasie śmierci rozpuszczają się one ponownie, czemu towarzyszą zewnętrzne i wewnętrzne oznaki.

Najpierw element ziemi rozpuszcza się w element wody. Mamy wrażenie, że jesteśmy przygniatani przez ogromną górę i słyszymy nieznośny hałas. Zewnętrzną oznaką jest to, że nasze ciało traci siły i nie jesteśmy w stanie zachować pionowej pozycji. Nie możemy unieść ciała ani głowy i jesteśmy tak słabi, że nie potrafimy utrzymać niczego w rękach. Wpadamy w panikę, bo choć leżymy całkiem zwyczajnie, mamy wrażenie, że spadamy, i chcemy, żeby otaczający nas ludzie podtrzymywali nas, podkładali nam coś pod głowę itd. Wewnętrzną oznaką jest wrażenie, że nasz umysł jest zmącony – nie możemy się skoncentrować. Pojawia się subtelne doświadczanie migotania.

Kiedy woda rozpuszcza się w ogień, mamy wrażenie, że zalewa nas powódź, która przychodzi ku nam jak ocean i słyszymy przy tym huk wody. Na zewnątrz przejawia się to w ten sposób, że nasze ciało staje się suche. Usta i język wysychają nam coraz bardziej, niezależnie od tego ile pijemy. Wewnętrzną oznaką jest rozdrażnienie i gniew, czujemy się bardzo źle. Pojawiają się też zjawiska podobne do dymu.

Następnie element ognia rozpuszcza się w element powietrza. Wrażenie jest takie jak gdyby wrzucono nas do ognistego piekła. Zewnętrzną oznaką nadejścia tej fazy jest zanikanie ciepła ciała. Oddech staje się coraz chłodniejszy. Ciepło stopniowo opuszcza ciało – chłód przemieszcza się od stóp w kierunku głowy, aż ciało staje się całkiem zimne. Wewnętrzną oznaką jest narastające pomieszanie, czasami jeszcze nasz umysł jest jasny, ale nie możemy się już na niczym skupić. Postrzeganie zewnętrznego świata ulega na tym etapie zaburzeniu. Nie jesteśmy już pewni, czy coś widzimy, czy też nie. Pojawiają się zwidy w postaci błysków czerwonego światła.

Potem, kiedy ustaje oddech, element wiatru rozpuszcza się w świadomość i odczuwa się takie przerażenie, jakby naraz rozległy się tysiące grzmotów. Najpierw oddychamy bardzo szybko, potem przez długi czas wydychamy powietrze i mamy wielkie trudności z ponownym wdechem. W końcu robimy ostatni wydech i element wiatru rozpuszcza się w przestrzeń. Ponieważ w tym momencie wraz z oddechem znika podstawa naszej fizycznej egzystencji, również nasze zmysły, które w oparciu o nią funkcjonowały, zanikają. To znaczy, że nie możemy już nic więcej widzieć, słyszeć, wąchać, smakować czy wyczuć dotykiem. Jest to najgorszy moment w procesie umierania i jeżeli nie mamy bardzo dobrej karmy, wpadamy wówczas w panikę.

Teraz zaczyna się bezwolna wędrówka przez zawartość umysłu. W tym momencie świadomość traci „grunt pod nogami” i rozpaczliwie łapie się dominującej myśli czy też wrażenia, byle tylko nie stracić poczucia własnego istnienia, które rozpuszcza się i znika. Wrażenia zgromadzone w czasie życia prowadzą świadomość. Wypływają nasze ukryte lęki i pragnienia, które ciągną świadomość ku zjawiskowemu światu. Umysł nie ma woli by nad tym wszystkim zapanować, nie ma siły by zmienić cokolwiek i w tym momencie może tylko obserwować.

Wszystko zależy od wrażeń zgromadzonych za życia. Negatywne objawią się w postaci przerażających wizji, koszmarnych zjaw, demonów i upiorów, pozytywne mogą mieć postać bóstw lub nawet bliskich osób, które odeszły wcześniej. Wszystko zależy jednak od poziomu samoświadomości umysłu. Osoby z bardzo niskim jej poziomem mogą doświadczyć takiego pomieszania, że po prostu stracą przytomność. Wszystkie te efekty są jedynie projekcjami umysłu, zazwyczaj jednak nie rozpoznajemy ich natury toteż po pewnym czasie ulegają one rozpuszczeniu.

Następnie pojawiają się kręgi różnokolorowego światła jako przejawy poszczególnych mądrości. Tu tez mamy możliwość wyzwolenia.

Jeśli się to nie uda to dalszy proces okaże się bezwolną wędrówką, której przebieg jest ściśle określony przez zebraną karmę. Umysł w tym stanie ciągle jeszcze przyzwyczajony jest do istnienia ciała, dlatego otacza się jego duchową atrapą niczym wspomnieniem. Potrafi widzieć, słyszeć i czuć. Posiada też wiele cudownych właściwości jak jasnowidzenie, poruszanie się w przestrzeni bez ograniczeń.

Według tybetańskiej „Księgi Umarłych” opisane wyżej doświadczenia trwają około 49 dni.

(na podstawie: Biblioteka Buddyjska, L.T. Rinpocze “Cztery rodzaje bardo”)

Pozwól, że nauczę cię czegoś o medytacji. Kiedy medytujesz, w całym śmietniku twojej podświadomości zaczyna się kurzyć. Medytacja nie jest przyjemnością. Medytacja nie może być przyjemnością, inaczej nie jest medytacją. Robisz coś innego. Medytacja jest jak sprzątanie domu. Czy kiedy twój odkurzacz pracuje, to czy powiesz, że nie ma hałasu? Nie ma kurzu? Jak to możliwe? Kiedykolwiek chcesz wysprzątać dom, potrzebujesz wywrócić wszystkie rzeczy do góry nogami, a kiedy chcesz oczyścić podświadomość, wtedy musisz znaleźć nie tylko brudy z tego życia, ale z innych i z innych, z innych, z innych, z innych…

Medytacja jest procesem koniecznym. Jest aktem egoizmu, który trzeba zrobić. Co ci to da? Nieprzyjemną pracę. Pracę pełną potu. I teraz, co się dzieje podczas medytacji? Kiedy medytujesz z mantrą Guru, musi być w tym szacunek… musi być w tym cześć. Te dwie rzeczy muszą w tym być. Kiedy siedzisz i medytujesz twój umysł wpada w szał. To jest jak walka wrestling. Daj swojemu życiu szansę. Jedna dziesiąta życia należy do Guru. Nie proszę cię o nic. Nie osądzam cię. Nic ci nie każę. Mówię ci tylko o jednej rzeczy, której się nauczyłem. Guru jest moją gwarancją: bez tej osobistej godziny medytacji nic dobrego w życiu się nie stanie. Coś mi mówiło, że to działa. Ci z was, którzy ofiarują jedną dziesiątą swojego życia Guru z miłością i oddaniem, otrzymają jego wsparcie. Wsparcie dla ciebie. Ale ci, którzy są w połowie swojej drogi powinni podjąć dzisiaj decyzję. Zróbmy to przez 40 dni. Jeśli wtedy nie będzie ci to pasować, to zostawisz to. Tak się zaczyna. Celem medytacji jest powodzenie teraz i odtąd na zawsze!

(Na podstawie: Yogi Bhajan).

W ubiegłym tygodniu Warszawę odwiedzili Mistrzowie. Był obecny m.in. Paramahamsa Prajnanananda Maharadż, czyli obecny sukcesor linii krija jogi, która została opisana w „Autobiografii jogina” Paramahamsy Joganandy. Jeśli ktoś jeszcze nie czytał, to koniecznie polecam, bo jest to klasyka jogi i magiczna, natchniona książka. Miały więc miejsce w Warszawie warsztaty i medytacje krija jogi z Mistrzami. Było także otwarte sympozjum na które mógł wejść każdy. Każdy mógł zadać swoje, dręczące go całe życie, pytanie i wreszcie dostać na nie odpowiedź. Dla tych, co nie byli chcę się tutaj podzielić taką właśnie jedną własnousznie zarejestrowaną przez piszącego te słowa perełką:

Pytanie z audytorium:
„Swami, powiedz mi, czy człowiek może zmienić swoje przeznaczenie?”
Odpowiedź Mistrza:
„Jesteśmy wszyscy w tej sali, bo takie było nasze przeznaczenie. Jednak w każdej chwili, jeżeli zechcę, mogę rozpleść nogi, spuścić je z krzesła na podłogę i stąd wyjść.
Są rzeczy, których zmienić nie mogę. Urodziłem się w Indiach i jestem Hindusem. Czy mogę to zmienić? Czy mogę zmienić swoich rodziców? Czy mogę zmienić swój nos, kolor skóry? Takich rzeczy nie da się zmienić. Wszystkie pozostałe rzeczy zmienić możemy.”

Komentarz niech każdy z nas sobie sam dopisze i… zastosuje w swoim życiu.

Jest to opowieść o hinduskim mędrcu, Tulsidasie, opowieść oparta na faktach. Stała się dla mnie tak inspirująca, że postanowiłem dotrzeć do jej źródła i podzielić sie nią z Wami. Jayadevi dziekuję za natchnienie i za… cudowny głos, który wieści pielgrzymom śpiewne przynosi.

Tulsidas urodził się w indyjskim mieście Radżpur w 1532 r., w rodzinie bramińskiej. Jego żona nazywała się Buddhimati. Tulsidas był obsesyjnie przywiązany do swojej pięknej, młodej żony. Kochał ją do szaleństwa i nie mógł znieść nawet jednego dnia bez ukochanej.

Pewnego dnia jego żona poszła w odwiedziny do swojego ojca, nie mówiąc mu o tym. Tulsidas natychmiast, w nocy, poszedł ją odszukać w domu teścia. To wydarzenie bardzo zawstydziło Buddhimati, która rzekła do Tulsidasa w te słowa:

„Moje ciało jest tylko workiem mięsa i kości. Jeśli byś chociaż połowę tej miłości, którą okazujesz dla mojego nędznego ciała, poświęcił Bogu wtedy z pewnością przekroczyłbyś ocean Samsary i osiągnął nieśmiertelność i oswiecenie.”

Słowa te trafiły w serce Tulsidasa jak strzała. Został ascetą i spędził następne czternaście lat odwiedzając święte miejsca pielgrzymek.

Jest uważany w Indiach za mistrza i świętego. Uczynił w swoim życiu wiele cudów. Napisał czternaście książek, w tym najsłynniejszą – poemat epicki Ramayana. Opuścił ciało fizyczne w wieku 91 lat, w 1623 roku.

(Na podstawie Swami Sivanandy)

Sytuacja 1: Nie tak dawno był u mnie w domu znajomy. Wziął do ręki książkę „Autobiografia jogina” Paramahamsy Joganandy i zapytał: „Tomasz, to jest książka tego człowieka, który wymyślił jogę?”

Sytuacja 2: W porze lunchu wybrałem się z koleżanką z pracy do Vegi. Jak zwykle zresztą, bo mają tam najlepsze wegetariańskie jedzenie w Warszawie. Spotkaliśmy mojego znajomego, z którym się długo nie widziałem, a znamy się z warsztatów tantra jogi. Przegadaliśmy więc cały obiad o tym co nowego, o praktyce, o jodze. Po wyjściu moja koleżanka powiedziała do mnie: „Wiesz, Tomek, to był jakiś kosmos! Znam język polski i rozumiałam znaczenie słów, ale kompletnie nie wiem, o czym rozmawialiście!”

Sytuacja 3: Firmowe kolacje zwykle są powodem komentarzy nie-wegetarian na temat zawartości mojego talerza. Na przykład dzisiaj. Pytanie: „Bez mięsa to musisz więcej jeść, żeby się najeść?” Ja: „Skądże, a czy wyglądam na osłabionego?” Stwierdzenie: „Pewnie w takim razie trenujesz jakiś sport?” Ja: „Praktykuję jogę” Zdziwienie: „Jogę? Przecież tam się tylko siedzi!”